CV कसरी बनाउने
खाली पानाबाट CV लेख्न सुरु गर्नु सबैभन्दा गाह्रो हुन्छ। सजिलो उपाय यो हो — पहिले सबै जानकारी जसरी आउँछ त्यसै लेख्नुहोस्, राम्रो बनाउने काम पछि गर्नुहोस्। तल दिइएको क्रममा गर्नुभयो भने काम धेरै सजिलो हुन्छ।
अन्तिम अद्यावधिक
पहिलो चरण — लेख्न सुरु गर्नुअघि जानकारी जम्मा गर्नुहोस्
एउटा सादा फाइल खोलेर आफूले गरेका सबै जागिर, पढाइ र तालिमको नाम, संस्था र मिति टिप्नुहोस्। अहिले वाक्य बनाउनु पर्दैन। यो चरणको उद्देश्य केवल केही छुटेको छैन र मितिहरू मिलेका छन् भन्ने पक्का गर्नु हो।
मिति सम्झनाको भरमा नलेख्नुहोस् — कागजात हेरेर मिलाउनुहोस्। धेरैजसो मानिसले एक-दुई महिना फरक पारेर लेख्छन्, र पछि कागजातसँग नमिल्दा समस्या हुन्छ।
दोस्रो चरण — पहिले अनुभव (Experience) लेख्नुहोस्
सुरुमा आफ्नो परिचय वा objective नलेख्नुहोस्। त्यो त तपाईंको अनुभवको सारांश हो, त्यसैले अनुभव नलेखी परिचय लेख्दा 'म मेहनती र इमानदार छु' जस्ता सबैले लेख्ने वाक्य मात्र निस्कन्छ।
हरेक जागिरका लागि ३ देखि ५ वटा बुँदा लेख्नुहोस्। हरेक बुँदा कामलाई जनाउने क्रियापदबाट सुरु गर्नुहोस् — बनाएँ, बढाएँ, घटाएँ, सिकाएँ, सञ्चालन गरेँ — अनि त्यसको नतिजा के भयो भन्ने लेख्नुहोस्।
- कमजोर: 'ग्राहक व्यवस्थापनको जिम्मेवारी थियो।'
- राम्रो: 'दैनिक ६०+ ग्राहकको फोन व्यवस्थापन गरेँ र ९५% सन्तुष्टि दर कायम राखेँ।'
- कमजोर: 'नयाँ कर्मचारीलाई सहयोग गरेँ।'
- राम्रो: '१२ जना नयाँ कर्मचारीलाई सफ्टवेयर तालिम दिएँ; तालिम अवधि २ हप्ताबाट ४ दिनमा झर्यो।'
तेस्रो चरण — अब आफ्नो परिचय (Personal Statement) लेख्नुहोस्
अनुभव लेखिसकेपछि परिचय आफैँ बन्छ — त्यसमध्ये सबैभन्दा बलियो तीन-चार कुरा छोटोमा लेखे पुग्छ। तपाईं के गर्नुहुन्छ, तपाईंको सबैभन्दा बलियो प्रमाण के हो, र अब के खोज्दै हुनुहुन्छ।
हरेक जागिरका लागि यो अनुच्छेद फेरि लेख्नुहोस्। यो चार लाइनको काम हो, तर सबैभन्दा बढी फरक पार्ने यही हो — किनभने बाँकी CV पढ्ने कि नपढ्ने भन्ने निर्णय यही पढेर हुन्छ।
चौथो चरण — शिक्षा, सीप र भाषा
हालै पढाइ सकेको वा अझै विद्यार्थी हुनुहुन्छ भने शिक्षा अनुभवभन्दा माथि राख्नुहोस्; नत्र तल। नयाँ योग्यता पहिले लेख्नुहोस्।
सीप लेख्दा स्पष्ट हुनुहोस्। 'कम्प्युटर जान्दछु' भन्नुको सट्टा 'Excel (pivot table, VLOOKUP)' लेख्नुहोस् — यो जाँच्न सकिन्छ र विश्वसनीय देखिन्छ। भाषा लेख्नुभयो भने अन्तर्वार्तामा त्यही भाषामा कुरा गर्न तयार हुनुहोस्।
पाँचौँ चरण — छोट्याउनुहोस्
हरेक लाइन पढेर सोध्नुहोस् — यसले मलाई अन्तर्वार्तामा बोलाउने सम्भावना बढाउँछ? बढाउँदैन भने हटाउनुहोस्। 'पुस्तक पढ्न मन पर्छ', 'संगीत सुन्न मन पर्छ' जस्ता सबैलाई मिल्ने कुराले ठाउँ मात्र खान्छ।
माथि 'Curriculum Vitae' भनेर शीर्षक लेखेको भए हटाउनुहोस्। पढ्नेलाई त्यो के हो थाहा छ, र पानाको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण लाइन खेर जान्छ।
जागिर गुमाउने सामान्य गल्तीहरू
- अव्यावसायिक इमेल। आफ्नो नाम भएको नयाँ इमेल बनाउनुहोस् — दुई मिनेटको काम हो।
- आफ्नै बारेमा तेस्रो पुरुषमा लेख्नु। 'राम एक मेहनती व्यक्ति हुन्' भन्दा अरूले लेखेको जस्तो सुनिन्छ।
- अनुभवमा लामो अनुच्छेद। कसैले पढ्दैन। बुँदा प्रयोग गर्नुहोस्।
- झूट लेख्नु। मिति, पद र योग्यता जाँचिन्छ, र पक्राउ परेपछि आवेदन त्यहीँ सकिन्छ।
- सबै ठाउँमा उही CV पठाउनु। परिचय फेर्न र सीपको क्रम मिलाउन १० मिनेट लाग्छ, तर उत्तर आउने दर यसैले बढाउँछ।
बारम्बार सोधिने प्रश्न
CV कति पाना हुनुपर्छ?
विद्यार्थी वा तीन वर्षभन्दा कम अनुभव भएकाका लागि एक पाना। त्यसभन्दा बढी अनुभव भएमा दुई पाना। तीन पाना प्राध्यापन वा अनुसन्धान बाहेक अरूमा प्रायः आवश्यक पर्दैन।
फोटो राख्नुपर्छ?
नेपालमा प्रायः राख्ने चलन छ र धेरै रोजगारदाताले अपेक्षा गर्छन्। सादा पृष्ठभूमिमा खिचिएको, अन्तर्वार्तामा जाने पहिरनको स्पष्ट फोटो प्रयोग गर्नुहोस्। अमेरिकी कम्पनीमा आवेदन दिँदै हुनुहुन्छ भने नराख्नुहोस्।
CV र Resume फरक हो?
नेपालमा दुवै शब्द उही अर्थमा प्रयोग हुन्छ — रोजगारदाताले जुनसुकै मागे पनि उही कागजात खोजेको हो। यी दुईबीचको अन्तर्राष्ट्रिय भिन्नता विदेश, विशेषगरी अमेरिकामा आवेदन दिँदा मात्र महत्त्वपूर्ण हुन्छ।